Patiënt van de maand Mei 2019

Castratie (ofwel sterilisatie) van de teef

In de volksmond worden vrouwelijke honden (teven) gesteriliseerd. Eigenlijk is deze term onjuist en worden teven over het algemeen gecastreerd. “Castreren” betekent het verwijderen van geslachtsorganen. Bij reuen worden beide testikels verwijderd en bij teven beide eierstokken. Alleen als de baarmoeder van een teef ziek is, wordt deze ook verwijderd. Het is verstandig een teef te laten castreren als u niet van plan bent haar pups te laten krijgen.

Redenen voor castratie teef kunnen zijn:

Het voorkomen van loopsheid en dracht. Teefjes worden gemiddeld 2 keer per jaar loops, deze periode duurt ongeveer 3 weken. In deze periode is de teef vruchtbaar, en dus aantrekkelijk voor reuen. Haar vulva zwelt op en ze vloeit bloed. Meestal wordt een teef rond 6 – 18 maanden voor het eerst loops. Ze wordt dit met regelmaat haar hele leven. Teven kennen in tegenstelling tot vrouwen geen overgang.

Minder kans op baarmoederontsteking. Een niet gecastreerde teef heeft op latere leeftijd, na vaak loops te zijn geweest, een steeds grotere kans op het krijgen van een baarmoederontsteking. Dit komt doordat de zwangerschapshormonen bij een teef langdurig aanwezig blijven na een loopsheid. Een baarmoederontsteking kunt u meestal herkennen aan de volgende symptomen:

  • Vieze, stinkende vaginale uitvloeiing. Echter, wanneer de baarmoedermond niet open is maar gesloten blijft, zal pus zich ophopen in de baarmoeder. De ontsteking wordt dan pas in een laat stadium ontdekt.
  • Veel drinken en veel plassen.
  • Koorts, sloom, niet eten of drinken.

Een baarmoederontsteking is vaak levensbedreigend, er is dan een spoedoperatie nodig!

Minder kans op ontstaan melkkliertumoren. Oudere, niet-gecastreerde teven hebben een steeds grotere kans op het ontwikkelen van melkkliertumoren. Dit zijn verhardingen of bulten rondom de tepels. Ze kunnen kwaadaardig zijn en uitzaaien naar bijvoorbeeld de longen. We adviseren het ontstaan van melkkliertumoren zoveel mogelijk te voorkomen door te castreren op jonge leeftijd.

Minder kans op schijndracht. Niet gecastreerde teven kunnen last hebben van schijndracht. Hierbij denk het lichaam zwanger te zijn en kan er zelfs melk geproduceerd worden. U ziet dan gezwollen melkklieren en vaak is de teef erg onrustig. Ze kan slecht eten en met spullen slepen. Vaak proberen ze een nest te maken. Hier zijn medicijnen voor beschikbaar, maar de teef kan er langdurig en vaak last van hebben als ze loops wordt.

Minder kans op het ontstaan van suikerziekte. Het zwangerschapshormoon progesteron wordt bij niet-gecastreerde teefjes aangemaakt tijdens de loopsheid en in de 2 maanden daarna. Dit gebeurt ook als de teef niet is gedekt en dus niet drachtig is. Dit hormoon verminderd de gevoeligheid van de teef voor insuline en veroorzaakt daardoor een soort zwangerschapsdiabetes. Gecastreerde teefjes hebben duidelijk minder risico op het ontwikkelen van diabetes (suikerziekte).

Nadelen van castratie teef:

Neiging naar overgewicht. Dit is afhankelijk van het ras, type hond en mate van activiteit. In veel gevallen is het verstandig de hoeveelheid voer van de teef na sterilisatie met ongeveer 10% te verminderen.

Vachtverandering. De vacht van de teef kan na sterilisatie van structuur veranderen en wat stugger worden.

Urine-incontinentie. Teven van grote rassen die vóór de eerste loopsheid worden gesteriliseerd, hebben een grotere kans op urine-incontinentie. Ze laten hun urine dan onbewust druppelen tijdens het lopen/liggen. Hiervoor zijn wel medicijnen beschikbaar, maar voorkomen is natuurlijk beter. Ook castratie na een eerste loopsheid kan soms urine-incontinentie veroorzaken, maar de kans hierop is erg klein. We adviseren om grote teven eenmalig loops te laten worden om de kans op urine-incontinentie zo klein mogelijk te houden.

Risico operatie. Aan elke operatie zit een risico van de narcose en de ingreep zelf. Het risico is echter klein. We proberen dit verder te minimaliseren door uw hond voorafgaand aan de operatie goed te onderzoeken. Verder beschikken wij over goede narcose- en bewakingsapparatuur om uw dier zo goed mogelijk te begeleiden.

Castreren is definitief. De castratie kan niet meer ongedaan worden gemaakt.

Wanneer castreren.

Castratie van teven kan het beste 100 dagen na de eerste loopsheid plaatsvinden, in het bijzonder voor grote teven. Zo is de kans op incontinentie kleiner. Het beschermend effect van castratie tegen melkkliertumoren is het grootst als dit op zo jong mogelijke leeftijd plaatsvindt. Het daarom beter niet veel langer te wachten. Kleine teefjes (volwassen gewicht van minder dan 20 kg) hebben minder risico op urine-incontinentie en kunnen al op een leeftijd van 6 maanden (vóór de eerste loopsheid) worden gecastreerd.

Alternatieven

Alternatieven voor castratie bij teven zoals hormooninjecties of pillen zijn geen goede alternatieven. Deze hormonen resulteren op lange termijn in baarmoederontsteking, tepelkliertumoren en suikerziekte. Het is beter om deze medicatie niet toe te passen.

Methode: traditioneel vs. laparoscopisch

In onze dierenkliniek ‘t Zand castreren we volgens de traditionele methode. Bij deze methode wordt er bij de teef een sneetje van 3-4 cm onder de navel gemaakt, de eierstokken buiten de buik gebracht, afgebonden en verwijderd. Het is mogelijk om uw teef bij onze hoofdpraktijk in Schalkwijk laparoscopisch (via een kijkoperatie) te laten castreren. Bij een laparoscopische castratie worden 3 kleine sneetjes (1 cm) in de buikwand gemaakt, de buik met CO2 gas opgeblazen en de eierstokken worden vervolgens in de buik afgebonden. Wat zijn de voor en nadelen van de methode via kijkoperatie?

Voordelen castratie via kijkoperatie:

– Goed in beeld brengen van eierstokken in de buik

– Afbinden eierstokken in de buik > er hoeft niet aan de eierstokken te worden getrokken

– 3 kleine gaatjes in de buikwand

Nadelen castratie via kijkoperatie:

– Het is iets duurder

– De honden hebben soms na de operatie last van het CO2 gas

– In geval de baarmoeder afwijkend is, moet er alsnog traditioneel worden geopereerd om de baarmoeder te verwijderen.

Wij adviseren in het bijzonder bij de jonge grote teven (> 25 kg) via de laparoscopische castratie methode te castreren. Echter beide methodes zijn bij de verschillende maten en rassen mogelijk. Onze assistente kan u informeren over de kosten hiervan.

Na castratie

Na castratie krijgt de teef pijnstilling en een romper of kraag aan om te voorkomen dat ze aan de wond likt. Ze moet gedurende 1-2 weken rust houden, daarna zien we haar terug op controle in de praktijk.